Redding & Evacuatie in besloten ruimten

Redding & Evacuatie is vaak een onderbelicht onderwerp. Want weet u wat moet u doen als een medewerker in een besloten ruimte in de problemen is gekomen?

De kans is groot dat direct, en vaak ondoordacht op de risico’s, een poging wordt gedaan de medewerker te redden. Juist omdat men vanuit nature snel handelt in nood, gebeuren er ongelukken die te vaak met meer letsel en/of met de dood tot gevolg aflopen. Deze situatie wordt voorkomen als vooraf de risico’s in kaart zijn gebracht en er een compleet redding & evacuatie plan zijn opgesteld. Alleen dan is het beheer van en werken in een besloten ruimte succesvol.

De basis: Hoe herkent u een besloten ruimte?

We beginnen bij de basis. Een besloten ruimte is in een aantal gevallen lastig te herkennen. Daarnaast zijn werknemers of werkgevers zich te vaak niet bewust van alle risico’s die werken in of bij een besloten ruimte met zich meebrengt. En dat terwijl deze risico’s groot zijn en met fatale gevolgen kunnen aflopen.

Wij definieerde een besloten ruimte:

Een besloten ruimte is een gesloten of deels open omgeving met een al dan niet vernauwde toegang, die niet ontworpen is voor het verblijf van personen, en waar activiteiten plaatsvinden die risico’s met zich meebrengen op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn.

Een gesloten of deels open omgeving met een al dan niet vernauwde toegang, die niet ontworpen is voor het verblijf van personen, waar een gevaarlijke atmosfeer aanwezig kan zijn.

Welke ruimten kunt u doorgaans aanduiden als een besloten ruimte?

  • Silo’s
  • Tanks
  • (Bouw)putten
  • Luchtkanalen
  • Riolen en pijpleidingen
  • Tunnels
  • Liftschachten
  • Sleuven
  • Kelders
  • Containers
  • Vooronders
  • Kruipruimten
  • Brugpeilers
  • Sluizen
  • Zolders
  • Machinekamers
  • Windmolens
  • Installatieruimten

Wat zijn de risico’s?

Elke situatie is verschillend en vraagt om een specifieke benadering. Risico’s verschillen per besloten ruimte. Een aantal gevaren op een rijtje:

  • Valgevaar
  • Verstikkingsgevaar
  • Brand- en explosiegevaar
  • Bedwelming- vergiftigingsgevaar
  • Elektrocutiegevaar
  • Beknellingsgevaar
  • Verdrinking
  • Bevriezing
  • Oververhitting
  • Geen zicht
  • Geluid
  • Gevaar voor vallende voorwerpen of bewegende machinedelen

Wilt u inzicht krijgen in alle risico’s? Dan raden wij een Risico Inventarisatie & Evaluatie aan.

Lees meer Risico Inventarisatie & Evaluatie

Redding & Evacuatie

Doordat bij een besloten ruimte de entree vaak nauw is, op hoogte zit en/of verticaal is geplaatst, is het redden en evacueren van een medewerker lastig. Het oefenen van de reddingprocedure is dan gewenst. In plaats van een BHV-oefening op kantoor is het raadzaam om juist de lastige locatie te gebruiken waarmee je de werkelijke situatie simuleert.

Daarnaast zijn besloten ruimten vaak slecht geventileerd waardoor een medewerker met ademhalingsproblemen en zuurstoftekort te maken kan krijgen. Als laatste zorgen vocht, plotseling opkomend water, blootstelling aan schadelijke stoffen, gebrek aan licht en ruimtegebrek voor extra veiligheids- en gezondheidsrisico’s.

Het volgende stappenplan is de leidraad voor veilig werken in besloten ruimten:

  • Maak een omgeving R&IE en een taak R&IE, ook wel een TRA (taak risico analyse) genoemd
  • Zorg voor plan van aanpak,tra ook wel werkinstructie genoemd
  • Vraag een werkvergunning aan. Dit is een checklist om de veiligheid te controleren, hierin is ook een redding- en evacuatieplan opgenomen.
  • Houd een Toolbox voor de start van de werkzaamheden (wie, wat, hoe). Hierin wordt ook vaak de LMRA (last minute risico analyse) opgenomen

Evacuatieplan

Specifiek per besloten ruimte is er, volgens onze wet- en regelgeving, een redding- en evacuatieplan noodzakelijk. Deze moet periodiek worden beoordeeld en moet bekend zijn bij alle medewerkers voordat zij de besloten ruimte betreden. Daarbij moeten deze medewerkers getraind zijn om een redding en evacuatie uit te voeren. Het juiste gebruik van PBM hoort bij de kennis van deze medewerkers.

Waar let u nog meer op in een dergelijk plan?

  • Noteer de locatie van de besloten ruimte en de werkzaamheden die daar dienen te gebeuren
  • Bepaal de contactpersonen bij noodgevallen (hulpverlener, bevoegde personen om een besloten ruimte in te gaan, etc.) en de contactmethoden met de medewerkers bij of in de besloten ruimte. Deel daarbij hun taken in en leg een responsprocedure vast. Als mobiele apparatuur onderdeel uitmaakt van de contactmethode, controleer dan vooraf de middelen op hun werking
  • Registreer de aanwezige reddingsmiddelen en hun locatie, dit inclusief een inspectielijst voor de middelen die jaarlijks worden onderhouden en geïnspecteerd
  • Som de (hoofd)risico’s van deze specifieke ruimte op

Getraind personeel

Onderzoek toont aan dat personeel dat tijdig en regelmatig worden getraind het veiligheidsbewustzijn wordt vergroot. Eurosafe Solutions biedt verschillende trainingen aan voor veilig werken in besloten ruimten, zo ook Veilig Werken in Besloten Ruimten – Redding & Evacuatie.

Tijdens deze training leren deelnemers onder andere te werken met middelen zoals de Xtirpa oplossingen, de Miller 3pod en de Porta Gantry), en met eenvoudige technieken een collega uit een besloten ruimte te redden en te evacueren. Daarbij wordt aandacht geschonken aan zowel horizontale als verticale toetreding van een besloten ruimte. Daarnaast is er ook aandacht voor de verschillende brancards die zijn te gebruiken in besloten ruimten. Deze training is zeer goed te combineren met de training “Veilig Werken in Besloten Ruimten – Betreding”.

Juiste middelen en PBM

Van harnassen tot valblokken en van driepoten naar Xtirpa Davitarmen. Hoe vindt u in de jungle aan veiligheidsproducten het juiste materiaal dat geschikt is voor uw specifieke werksituatie?

Het dragen van een harnas in een besloten ruimte, ook al is er geen direct valgevaar, is verstandig. Een harnas heeft en geeft letterlijk goede handvatten om iemand te verslepen als diegene zichzelf niet meer kan voortbewegen.

Is het bijvoorbeeld nodig een gasmasker mee te nemen? Is bij het mangat een driepoot nodig of is het veel handiger een Xtirpa Davitarm te gebruiken? Is de omgeving volledig toegankelijk voor de hulpdiensten of ondervinden zij bepaalde beperkingen waardoor bijvoorbeeld een ambulance of een brandweerauto een te overbruggen afstand tot de werklocatie heeft.

Om antwoorden te geven op deze vragen is het belangrijk om de omgevingssituatie, de werkzaamheden en alle mogelijke risico’s volledig in kaart te brengen. Op basis daarvan worden de benodigde redding- en evacuatie middelen en de PBM sets voor de werknemers bij en in de betreffende besloten ruimten op aangepast.

Als alle stappen correct zijn uitgevoerd, risico’s volledig in kaart zijn gebracht, de juiste middelen aanwezig zijn dan is een ongeluk nauwelijks meer mogelijk. Toch blijft er één rest risico over, namelijk menselijk falen (hartfalen). En áls een redding procedure noodzakelijk is, is het handig dat dit ook regelmatig geoefend wordt.

Vragen? Neem gerust contact op

Eurosafe Solutions

Eurosafe Solutions

Telefoon: +31 (0)38 467 19 10 E-mail: info@eurosafesolutions.com